उमेश श्रेष्ठ/सोलु एफएम– सोलुखुम्बुमा भेडापालन व्यवसाय संकटमा पर्दै गएको त्यो व्यवसायमा संलग्नहरु बताउँछन् ।

भोजेन्द्र बस्नेत/सोलु एफएम– नेपालकै अग्लो स्थानमा रहेको स्याङबोचे बिमानस्थल छेउमा होटल गर्नुहुने ल्हाक्पा फुटी शेर्पाले ग्राहकसँग भन्नुभयो “हात धोईरहनुपर्दैन, खाजा त त्यत्तिकै खाएपनि हुन्छ” । खानु अघि र खाना पछि त राम्रोसँग हात धुनुपर्छ नी गगा(शेर्पा भाषामा बज्यु) भन्दा उहाँले भन्नुभयो “हात धुनुत पर्छ नी बाबु, पानी नै छैन, यहाँ चिया पकाउनै पानि नपुग्ने भईसक्यो” ।

भोजेन्द्र बस्नेत/सोलु एफएम -हिमाली क्षेत्रमा एउटा घरबाट अर्को घर पुग्न ४/५ घण्टासम्म लाग्छ । एउटा वाडमा ३०/४० घर हुन्छन् तर ति सबै घर डुल्नुपर्‍यो भने दुई दिन सम्म पनि लाग्छ । यसको घाटा बिभिन्न बिकास निर्माणको काममा त छँदैछ, प्रत्यक्ष मार महिला स्वास्थ्य स्वयंसेविकालाई पर्ने गरेको छ ।

भोजराज कार्की, सोलु एफएम चैत्र ३१ - सोलुखुम्बु कोशी पारीका गाविसहरु बुङ, छेस्काम, गुदेल, लोखिम, वाकु लगाएको गाविसका बिद्यार्थीहरु भारी बोक्न खुम्बु क्षेत्र निस्किएका छन् । शैक्षिक सत्र २०६९ को बार्षिक परिक्षा सकिनसाथ नयाँ शैक्षिक सत्रको लागि भर्ना शुल्क, पोषाक र कपी÷कलम जुटाउन उनिहरु भारि बोकेर खुम्बु क्षेत्रतिर लागेका हुन् ।

भोजेन्द्र बस्नेत/सोलु एफएम-जुनबेशी माध्यमिक बिद्यालय जुनबेशी सोलुखुम्बुको स्वर्णमहोत्सव सम्पन्न भएको छ । (फोटोफिचर)

भोजेन्द्र बस्नेत, सोलु एफएम- “बुढा हिमाल चढ्न जाँदा घरमा कति धेरै चिन्ता हुन्छ, एकदमै अफ्ठ्यारो काम हो नी, फर्केर आउँछ कि आउँदैन थाहा छैन, बुढा हिमालको फेदमा पुग्ने दिनदेखी दिनरात लामा पढाउँदै गुम्बामा बत्ति बालेर बस्छौं” खुम्जुङ ९ फोर्चेका सोनाम दिकी शेर्पाले यसो भन्दै गर्दा उहाँको मात्र आँखा रसाएका थिएनन्, ५ पटक सगरमाथाको शिखर चुमिसकेको उहाँका श्रीमान् पासाङ नुरु शेर्पाको पनि आँखा रसाईसकेका थिए ।

भोजेन्द्र बस्नेत -“पाँच बर्ष तरकारी बेचेर यो घर पनि बनाएँ, अनी सोलार पनि राखें” मोली ९ हुम्लुङ ओखलढुङ्गाका किसान मुसासेन राईले नयाँ घर र छानामा राखिएको सोलार देखाउँदै गर्दा हर्षले अत्तालिए । थपिहाले “त्यो तलको तरकारीबारीले मेरो जीन्दगीमा नाटक नै देखाईदियो, यसको सुरुवात त यो पोखरीबाट भएको हो” घरैमुनी रहेको पलाष्टिकको पोखरी देखाउँदै मुसासेनले भने ।

भोजेन्द्र बस्नेत-“सुँगुरको खोरमा जान्थ्यौं, ट्वाईलेटमा जान त कस्तो अफ्ठ्यारो भयो, आचि गर्नै जानेनौं.....” हाँसोसँगै कुलुङ लबचमा गुदेल ३ का ८३ बर्षिया लक्षिमाया कुलुङले यसो भन्दा उहाँलाई कुनै संकोच थिएन । जन्मेदेखी चर्पी कस्तो हुन्छ भनेर नदेखेकी कुलुङका लागि चर्पीको प्रयोग गर्न असहज भयो । चर्पीको कुरा गर्न साथ हौसिएर बोल्न थालेकी कुलुङले यथार्त कुरा भन्न कत्ति पनि हिच्किचाउनुभएन । पहिलो पटक चर्पी भित्र पसेर दिसा गर्न लाग्दा कहाँ जाने हो भनेर डर लागेको उहाँले हाँस्दै बताउनुभयो ।

भोजेन्द्र बस्नेत/सोलु एफएम- सुनकै भाउ छ सुन्तला भारीको.... गायिका कुन्ति मोक्तानले सुन्तलामा सुनको भाउ देखेपनि सुनको भाउ आकासीरहेको बर्ष सोलुखुम्बु देउसाका कृषकहरुले सुन्तलाको भाउ पाउन सकेका छैनन् । माटोमा सुन फलाउन सकिन्छ भन्ने बिस्वास लिएका देउसा ३ रणेमका कृषक राजकुमार राईले सुन्तला त फलाउनु भएको छ तर सुनको जस्तो भाउ र बजार नपाउँदा चिन्तित हुनुहुन्छ ।

भोजेन्द्र बस्नेत- गुदेल माबी गुदेल सोलुखुम्बुमा कक्षा ८ मा पढ्दै गरेकी सरिता कुलुङ १७ बर्ष पुगिन् उनको डेढ बर्ष अघि बिबाह भएको हो र अहिले डेढ बर्षकै छोरी छ । गर्भवती भएपछि बच्चा जन्मने बेलामा उनले गाउँकै केटा(ब्वाईफ्रेन्ड)सँग बिबाह गरेकी हुन् । सरिता जस्तै सोही बिद्यालयमा कक्षा १० मा पढ्दै गरेकी निर्मला कुलुङले पनि चार बर्ष अघि बिबाह गरेकी हुन् । अन्जानमै बिबाह गरेको बताउँदै कुलुङ भन्छिन् “त्यस्तो गर्दा बच्चा हुन्छ भन्ने थाहै भएन” ।