कार्यक्रम उत्पादक तथा प्रस्तोता आवश्यकता सम्बन्धि सोलुखुम्बुको सुचना प्रदेश नम्बर १ कै पहिलो सामुदायिक रेडियो १ हजार वाट क्षमता मार्फत प्रदेश नम्बर १, २ र ३ को सम्पुर्ण भुभागका प्रशारण क्षमताको सोलु एफ एम १०१.२ मेगाहर्जमा आकर्षक सेवा सुविधा सहित समाचार सहायक, कार्यक्रम उत्पादक तथा प्रस्तोता केहि संख्यामा आवश्यक परेकाले इच्छुक योग्यता पुगेका नेपाली नागरिकबाट दरखास्त आवहान गरिन्छ । शैक्षिक योग्यता ः पत्रकारीता बिषयमा आईएड वा सो सरह उत्तीर्ण गरि रेडियोमा समाचार तथा कार्यक्रमको क्षेत्रमा कम्तीमा १ बर्षको कार्यअनुभव भएको । उमेर ः १८ वर्ष पुरा भई ४५ बर्ष ननाघेको, रेडियो तोकेको जुनसुकै क्षेत्रमा गई काम गर्नसक्ने थप जानकारीका लागि मो. ९८५२८५१००७, ९८०८९२५४४८ र ९८४२८६८४९३ इमेल मार्फत पनि निवेदन दिन सकिने छ । इमेल ठेगाना ः solufm@gmail.com सम्पर्क मिति २०७४ साल पुस ५ गते सम्म सेवा सुविधा खाना बस्न, गाडीभाडा सहित मासिक आपसी समझदारीमा ।
ताजा खबर

समाचार

  • बाम एकताले कांग्रेसमा ८ रेक्टरको भूकम्प

    news

    पुरञ्जन आचार्य – 

    नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रको गठबन्धन अप्रत्यासित हो । कांग्रेस र माओवादी केन्द्रको जुन गठबन्धन थियो र दुवै सरकारमा थिए  । जसका कारण कांग्रेसको लागि यो ठूलै अचम्म भयो होला । तर देशको ऐतिहासिक क्रमबाट हेर्दा, वाम आन्दोलनलाई हेर्दा नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनको ईतिहास पल्टाउँदा यस्ता एलाइन्स भईरहेकै छन् ।

    अहिले दुई वटा निर्वाचनका अगाडि भएकोले नेपाली कांग्रेसलाई झड्का लागेको छ । माओवादी र एमालेको गठबन्धन सुन्ने वित्तिकै कांग्रेसमा त ८ रेक्टरको भूकम्प नै गयो । कांग्रेस अहिले त्यो झड्काबाट तङग्रिदै छ । उसले पनि लोकतान्त्रिक गठबन्धन गर्दै छ । 

    नेपालको वाम आन्दोलनको पृष्ठभूमि कम्युनिस्ट आन्दोलनको पृष्ठभूमि हेर्दा मलाई चाहिँ त्यति अनौठो, अस्वभाविक, अचम्म, आश्चर्य लागेको छैन । नेपालमा वाम एकताको कुरा झण्डै सात सालदेखि नै चलिरहेको हो, तर यसले मूर्तरुप लिएको कहिल्यै पनि छैन ।

    विभिन्न चरणमा विभिन्न किसिमले कुराहरु उठेका छन् । चाहे मनमोहन हुँदा होस चाहे पुष्पलाल हुँदा होस् चाहे झापाली आन्दोलन हुँदा नै किन होस् । बेला बेलामा बाम एकताको कुरा उठ्ने गरेको छ । तर हुन सकेको छैन । अहिले पनि १८–२० वटा वाम शक्तिहरु विभाजित छन् नेपालमा । त्यो पृष्ठभूमिलाई हेर्दा नेपालको कम्युनिस्ट चरित्रको विपरित व्यवहार देखिन्छ यो गठबन्धनमा । कम्युनिस्टहरु फुट्नु स्वभाविक देखिन्छन् । जुट्ने चरित्र चाहिँ अलि अस्वभाविक देखिन्छ । माओवादी छ पटक फुटिसक्यो । 

    तर पनि ठूलो वाम एकता भएको चाहिँ वाममोर्चाको नाममा ४६ सालको आन्दोलनमा भएको थियो । त्यसको अध्यक्ष चाहिँ सहाना प्रधान हुनुहुन्थ्यो । त्यतिबेला नेपाली कांग्रेससँग मिलेर आन्दोलन गरेको थियो । त्यो एउटा पृष्ठभूमि भने छ वाम एकताको ।

    त्यसमा मनमोहन अधिकारीले नेतृत्व गरेको माक्र्सवादी र तत्कालीन झापा आन्दोलनबाट उद्भव भएको र मदन भण्डारीले नेतृत्व गरेको पार्टीबिचमा एकता भएको थियो । त्यो चाहिँ आजको एमाले हो । त्यो नै ठूलो वाम एकता हो । त्यसैलाई ठूलो वाम एकता मान्नु पर्छ । त्यसपछि नेपालमा खासै कम्युनिस्ट एकता हुन सकेको छैन । वाम एकता गौण भएर गयो । 

    ५० प्रतिशत मत हुने बाम शक्ति संसदमा सधैं कमजोर

    नेपालमा जनमत चाहिँ वाम शक्तिको छ । झण्डै ५० प्रतिशत कम्युनिस्ट मत छ । तर त्यसले संसदमा र राज्यमा सहि उपस्थिति हुन सकेको छैन । त्यो मत खेर गई रहेको थियो । पचास प्रतिशत भन्दा धेरै मत हुने तर तिनीहरुको संसदमा र राज्यमा उपस्थिति कमजोर भई रहेको थियो । यो कुरालाई बुझेर र अब मत खेर जान नदिउँ भन्ने सोचेर नै केपी ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले गठबन्धन र पार्टी एकताको कुरा गर्नुभएको हो । 

    वाम शक्तिलाई एक ठाउँमा ल्याएर देशको रुपान्तरणमा हामी अब कांग्रेसलाई चुनौति दिन्छौं भन्ने पनि उहाँहरुलाई लागेको हुन सकछ । मिलेर चुनावमा गयौं भने दुई तिहाई जितौला वा बहुमत ल्याउला भन्ने सोचबाट एकता भएको हो भने जनताको सहि प्रतिनिधित्व यो गठबन्धनले गर्छ । बाम गठबन्धनबाट कसैले टाउको दुखाउनु पर्दैन । 

    तर यो सोचबाट गठबन्धन नभएको पनि हुन सक्छ । माओवादी र कांग्रेस मिलेर स्थानीय तहको चुनावमा भाग लिए । एमालेले सोचे जस्तो परिणाम आएन । भोलिको दिनमा दुईवटा चुनाव हुँदै छ । प्रदेश र केन्द्रको । प्रदेश र केन्द्रको चुनावमा एमालेले दुईवटा कुरा ठान्यो । 

    एउटा मनोवैज्ञानिक रुपले सत्ताबाट टाढा जाँदै छु भन्ने । स्थानीय तहको चुनावमा जस्तै मिलेर गएमा कांग्रेस माओवादीको गठबन्धनले पाँच वर्षसम्म सत्ता चलाउने भए । यो डर, त्रास र भयले एमालेलाई गाज्यो । 

    अर्को के हो भने प्रचण्डलाई एमालेसँगबाट थुतेर कांग्रेसले लगेकै हो । प्रचण्डलाई एउटा राम्रो प्रस्ताव दिउँ र नेपालमा वाम शक्ति निर्माण गरौं, एकीकरण हुन नसके पनि निर्वाचनमा वामशक्ति मिल्दा कम्युनिस्टहरुको बाहुल्य रहन्छ र कांग्रेसलाई साइजमा राख्न सकिन्छ भन्ने एमालेको बुझाई छ । 

    मेरो अनुमान के छ भने एमालेले प्रचण्डका कारण ओली नेतृत्वको सरकार ढालेको, कांग्रेसले यसमा सहयोग गरेको ठान्दै आएको छ । 

    अर्को चाहिँ के भने कांग्रेस र कम्युनिस्ट मिल्यो भने एउटा कम्युनिस्ट पार्टी चाहिँ किनारामा पर्ने सोच्यो सायद । एमालेले अहिलेको स्थानीय तहको निर्वाचन हेर्‍यो ।

    एकीकरण नगरि सरकारमा पुगिदैन, एकीकरण नगरि बहुमतमा पुगिदैन । गठबन्धन नगरि अगाडि बढ्न सकिदैन भन्ने बुझ्यो । यो एकीकरण कांग्रेससँग गरेर त भएन । यसका लागि सहज भनेको एउटै ऐतिहासिक पृष्ठभूमि भएको, एउटै वैचारिक दर्शन भएको, विकासक्रमको यात्रा पनि एउटै भएको माओवादीलई एमालेले देख्यो । 

    माओवादीको हैसियत २० प्रतिशत 

    तर माओवादी आफैँ लत्रेर एमालेसँग जानेवाला थिएन । तँ ठूलो कि म ठूलो भन्ने कुरा दुई पार्टी बिच छिनोफानो हुन बाँकी नै छ । पहिलो संविधानसभाको चुनावबाट माओवादी ठूलो पार्टी बनेको हो भने एमाले सानो पार्टी बन्यो तर दोस्रो संविधानसभा चुनावमा माओवादी सानो पार्टी हुन पुग्यो । 

    त्यसकारण नेपालको कम्युनिस्ट धारको सहि पार्टी को हो भन्ने छिनोफानो नभई रहेको बेलामा सानो तिनो अफरले प्रचण्डले मान्छन् भन्ने एमालेलाई लागेको थिएन । त्यसैले पार्टी एकीकरण गर्ने र ४०–६० बाट जाने, एउटा ठूलो वाम शक्ति बनाउने र कांग्रेसलाई चुनौति दिने प्रस्ताव एमालेले प्रचण्डसामु राख्यो ।

    स्थानीय तहको जनमत हेर्ने हो भने पनि माओवादीले एमालेसँग पाएको ४० प्रतिशत धेरै हो । माओवादीको अहिलेको हैसियत त २० प्रतिशत पाउने पनि छैन ।

    एकता चुनावसम्मको हनिमुन

    मैले एमाले र माओवादीबिच भएको छ बुँदे सहमति पत्रलाई १० पटक पढेँ । यो चुनावसम्मको हनिमुन हो जस्तो लाग्छ । पार्टी एकीकरणपछि चुनावमा गएको भएर र सूर्य चुनाव चिन्ह लिएर गएको भए त्यो सहि रुपमा पार्टी एर्कीकरण हुन्थ्यो । तर त्यो हुन सकेन । पार्टी एकीकरण भएर एउटै चुनाव चिन्ह लिएर चुनावमा गएको भए अहिले अवस्था हेर्दा दुई तिहाई नभए पनि बहुमत चाहिँ सहज रुपमा ल्याउथे होला । 

    ६ बुँदेमा के देखिन्छ भने ६०–४० को चुनावी तालेमेल गर्ने । यहाँ नेर प्रचण्डले खेल खेलेका छन् । उनले आफ्नो ४० प्रतिशत सुरक्षित गरेका छन् । ४० प्रतिशत उसले सिट पाउँदा पार्टी एकीकरण नभएको अवस्थामा आ–आफ्नै चुनाव चिन्हबाट चुनावमा जित्यो भने एमालेको भन्दा माओवादी बार्गेनिङ शक्ति बढी हुन्छ । 

    एमालेको भन्दा माओवादी सिट बढी आउनै पर्दैन । माओवादीको कारणले सरकार बन्ने सम्भावना छ भने प्रचण्डनै प्रधानमन्त्री बन्न सक्छन् त्यो पनि कांग्रेससँग मिलेर । प्रचण्डको चरित्र नै त्यस्तै छ । कुन बेला कोसँग मिल्छन्, कसलाई कसरी झट्का दिन्छन् भन्न सकिदैन ।

    त्यसैकारण अहिले नै यो वाम एकता हो यसले ठूलो रुपान्तारण गर्छ यसले लामो यात्रा तय गर्छ भन्नका लागि एमाले र माओवादीको पृष्ठभूमि र हिजोको कम्युनिस्ट आन्दोलनको यात्राक्रम हेर्दा शंका छ । 

    गठबन्धन चुनावसम्म मात्र

    तर पनि नेपालमा स्थिर सरकारका लागि वाम एकता जरुरी छ । साथै सेन्टरबाट लेफ्ट पार्टीको पनि जरुरी छ । एमालेको नेतृत्वमा माओवादी पनि मिलेर सेन्टरबाट लेफ्ट तिर गयो भने सामाजिक न्यायका कुराहरुका साथै यसको चरित्र बोक्ने पार्टी चाहिएको छ । 

    अब कांग्रेस सेन्टरबाट दायाँ तिर लाग्छ । राप्रपा तथा मधेसवादी दलसँग मिल्नु भनेको हिजोका दिनमा राजा कुरा, धर्मका कुरा भाषा तथा जातिका कुरासँग मिल्नु हो । 

    अब पार्टीको नामले भन्दा पनि गठबन्धनको नामले चिनिन्छन् पार्टीहरु दुई तीन वटा चुनावमा गई सके पछि । यसरी हेर्दा नेपालमा दुई पार्टी प्रणाली हुन पनि सक्छ भविष्यमा । यो अत्यन्त जरुरी पनि छ । यसका लागि एमाले र माओवादीले जुन बाटो तय गर्नुपथ्र्यो ती बाटाहरुमा सुविचारित कडीहरु मिलाउन सकेका छैनन् ।

    जिल्ला जिल्लामा यसको छलफल भएकै छैन । वैचारिक डकुमेन्टहरु पनि फरक छन्  । एउटाले बहुदलीय जनवाद भन्छ अर्कोले जनवादी क्रान्तिको धङधङी छोडेकै छैन । एउटाले राज्यले वितरण गर्ने हो भन्छ अर्कोले आर्थिक वृद्धिका लागि स्वतन्त्रताको कुरा गर्छ । त्यसैले एमाले र माओवादी राजनीतिक र आर्थिक एजेन्डालाई यथावत राखेर चुनावमा मात्र मिलेका हुन् भन्ने आधार भेटिन्छन् । 

    त्यसलाई छ बुँदेले पनि पछाडी धकेलेको छ । यो चुनाव सम्मको लागि मात्र छ त्यसको यात्रा । त्यसपछि के गर्ने भन्ने छैन । पछि यसले समस्या ल्याउँछ । सिट बाँडफाँडमा समस्या, विचारमा समस्या, चुनाव चिन्हमा समस्या आउँछ, नाममा समस्या आउँछ, गन्तव्यमा समस्या आउँछ, रणनीति र कार्यनीतिमा समस्या आउँछ । टि बाँडफाँडमा त समस्या नै आई पनि सक्यो । 

    एमाले कार्यकर्तालाई हसिया हथौडामा भोट हाल्नको लागि दार्चुलादेखि ताप्लेजुङगसम्म र झापादेखि कञ्चनपुरसम्म प्रशिण र तालिम दिनु आवश्यक छ । यसका लागि समय लाग्छ । यो गठबन्धन अपर्झट, अप्रत्यासित रुपमा आएको छ। यसलाई एकीकरणसम्मको यात्रा भनेर सैद्धान्तिक लेपन मात्र गरिएको छ । यात्राका क्रममा आउने दुर्घटनालाई संवोधन गरिएकै छैन । 

    मैले बुझेको राजनीति अनुसार यो गठबन्धन चुनाव सम्म मात्र हो । तर यसले देशको राजनीतिलाई मात्र नभएर अरु क्षेत्रमा पनि तरङ्गित पारेको छ । यसले समाजको हरेक तप्का र वर्गलाई छोएको छ । 

    म कम्युनिस्ट पार्टी छोडेर हिँडे भनेका बाबुराम भट्टराई पनि मिसिन आएका छन् । उनी वृहत कम्युनिस्ट पार्टी प्रवेश गरेका छन् । उनी आफूले पार्टी चलाउन सक्दिन, नयाँ शक्तिमा सबैले छोडेर गए तिमीहरुले छोडेर गएपछि मलाई मात्र के त भन्ने झोकमा गठबन्धनमा आएका हुन सक्छन् । फेरि अहिले राट्रिय राजनीतिमा उनको उपस्थिति पनि थिएन । वृहत कम्युनिस्ट एकतामा आए केही भूमिका दिईहाल्छन् कि, देश रुपान्तरणमा मेरो पनि योगदान रहन्छ कि भन्ने भएर पनि होला एकतामा आएको ।  

    एकताको दीर्घकालीन प्रभाव

    अहिलेको गठबन्धनले देश दुई पार्टी प्रणालीमा जाने संकेत देखिन्छ । वाम एकताले लोककल्याणकारी राज्य निर्माण गर्ने, वृद्धभत्ता अझै वृद्धि गर्ने, किसानलाई राहत दिने वितरण प्रणलीमा यो जान्छ ।

    जानैपर्छ । यो चाहिँ सेन्टरबाट लेफ्टतिर जाने पार्टी अथवा कम्युनिस्ट पार्टीले गर्छ । त्यस्तै अर्को भनेको सेन्टरबाट राइटतिर लाग्ने पार्टी जसलाई कांग्रेसले नेतृत्व गर्छ । यसले कर्पोरेट हाउसलाई मद्दत गर्ने, वितरण भन्दा उत्पादन वृद्धिमा लाग्ने । तर यी दुवैमा चुनौति देखिएका छन् । 

    एउटामा सामाजिक न्यायमा अभाव देखिन्छ अर्कोमा उत्पादनमा अभाव देखिन्छ । यसको प्रभाव देशको आर्थिक वृद्धिमा पर्छ । राज्य प्रणालीमा पर्छ । राजनीति पार्टीमा पर्छ ।

    पार्टी शुद्धीकरणको प्रक्रिया पनि यसबाट सुरु हुन्छ । अहिले साना पार्टीले ठूलापार्टीलाई विभिन्न बहानामा धम्क्याई रहेका छन् । पार्टी एकता भयो भने यस्ता साना पार्टीलाई वेवास्ता गरेर पनि अगाडि बढ्ने संभावना रहन्छ । वाम पार्टीको एकता हुने वित्तिकै कांग्रेसको पनि एकता सुरु भएको छ । 

    वाम एकताको अर्को प्रभाव भनेको अब कांग्रेसले पनि म सबै भन्दा ठूलो पार्टी म लोकतान्त्रिक पार्टी भन्ने हैसियतमा रहेन । उसलाई पनि एकतामा जानै पर्‍यो । वैचारिक रुपमा स्पष्टता चाहिने रहेछ , गठबन्धन पनि चाहिने रहेछ अनि एकता पनि नगरि नहुने रहेछ । टिकटमा पनि बाँडफाँड गर्नुपर्‍यो । यसरी हेर्दा नेपाली राजनीतिमा नयाँ सँस्कारको सुरुवात भएको छ । 

    यहाँ एमाले र माओवादीको एकीकरण स्वभाविक हो । दुवै राजनीतिक दलको विचार मिल्छ । दुवै कम्युनिस्ट हुन् । दुवैले माक्र्स र लेनिन विचारलाई छोड्न सक्दैनन् । कार्यनीति फरक भए पनि दुवैले हतियार उठाएकै हुन् । तर यहाँ कांग्रेसलाई ठूलो समस्या छ । जन्मकालदेखि नै यो सेन्टरबाट लेफ्ट तिर थियो । यसले गाउँको विकासको कुरा गर्छ, वृद्धका कुरा गर्छ । समाजवादको कुरा गर्छ । तर एकताका लागि राजाको कुरा गर्ने राप्रपा र पहिचानका लागि जातीय मुद्दा उठाउने मधेसवादी दलसँग यसको एकीकरण हुन्छ ।

    नेपाली कांग्रेसलाई जातिको प्रेसर पर्छ भोलि धर्मको पनि प्रेसर पर्छ । उसले आफ्नो मौलिक पहिचानबाट पछि हट्नु पर्ने हुन सक्छ । त्यसैले कांग्रेसलाई वैचारिक रुपमा संकट आउनेवाला छ । त्यसैले कांग्रेस पार्टीमा अहिले छटपटी भएको छ । यसलाई जिल्ला जिल्लामा कसरी मिलाउने भन्ने र हाम्रो अस्तित्व के भन्ने ठूलो चुनौती कांग्रेसलाई छ । 

    बाम एकताले कांग्रेस सक्रिय

    वाम एकताले कांग्रेसको सक्रियता बढाएको छ । वाम एकतामा चाहिँ केही समयमा नै हुने चुनावमा यसले हामीलाई सकाउने हो कि भन्ने डर छ । कांग्रेस भित्र देखिएको समस्या र एमाले र माओवादी बिचको एकताबाट आएको संकटबाट कांग्रेसलाई बाहिर ल्याउन सक्षम नेतृत्व कांग्रेसमा छैन । नेपाली कांग्रेसका नेता शेरबहादुर देउवाको क्रियाकलापले पनि नागरिकमा कांग्रेस प्रतिको विश्वास पलाउन सकेन । 

    कांग्रेस नेतृत्वले अहिले निर्णय आफैंले गरे पनि कांग्रेसलाई कसरी अगाडि बढाउने भनेर नागरिक सामू पुग्नु आवश्यक थियो । यो एमाले र माओवादीले पनि त्यो गरेनन् । अहिले नागरिक तथा कार्यकर्तासँग नजिक भएका जोडिएका नेता कम भए । 

    केपी ओली र प्रचण्डले पनि हैकमवादी शैलीमा निर्णय गरे । कार्यकर्तालाई हामी निर्णय गर्छौं तिमीहरु हामीले भनेको मान है भन्ने शैली अपनाए । कुनै पनि पा

सामाजिक संजाल

Contact

Community Radio Solu FM 101.2 MHz - [First community radio of eastern Nepal
Solududhkunda Municipality 6, Dorpu Bazar, Solukhumbu
Contact No.
Web Site - www.radiosolu.org