कार्यक्रम उत्पादक तथा प्रस्तोता आवश्यकता सम्बन्धि सोलुखुम्बुको सुचना प्रदेश नम्बर १ कै पहिलो सामुदायिक रेडियो १ हजार वाट क्षमता मार्फत प्रदेश नम्बर १, २ र ३ को सम्पुर्ण भुभागका प्रशारण क्षमताको सोलु एफ एम १०१.२ मेगाहर्जमा आकर्षक सेवा सुविधा सहित समाचार सहायक, कार्यक्रम उत्पादक तथा प्रस्तोता केहि संख्यामा आवश्यक परेकाले इच्छुक योग्यता पुगेका नेपाली नागरिकबाट दरखास्त आवहान गरिन्छ । शैक्षिक योग्यता ः पत्रकारीता बिषयमा आईएड वा सो सरह उत्तीर्ण गरि रेडियोमा समाचार तथा कार्यक्रमको क्षेत्रमा कम्तीमा १ बर्षको कार्यअनुभव भएको । उमेर ः १८ वर्ष पुरा भई ४५ बर्ष ननाघेको, रेडियो तोकेको जुनसुकै क्षेत्रमा गई काम गर्नसक्ने थप जानकारीका लागि मो. ९८५२८५१००७, ९८०८९२५४४८ र ९८४२८६८४९३ इमेल मार्फत पनि निवेदन दिन सकिने छ । इमेल ठेगाना ः solufm@gmail.com सम्पर्क मिति २०७४ साल पुस ५ गते सम्म सेवा सुविधा खाना बस्न, गाडीभाडा सहित मासिक आपसी समझदारीमा ।
ताजा खबर

समाचार

  • पोखरामा साक्षात देवी

    डा. नवराज खतिवडा 

    काठमाडाैं,  असोज २८ - नेपाली नारीको औसत उचाई भन्दा अग्लो कद । कदको धारणशक्ति अनुरुप जत्रो आकारको देखिँदा शौन्दर्यको चरम बिन्दु छुन्छ त्यत्रै जिउडाल । कालो रंगको कोट र पाईन्ट मिश्रित औपचारिक पहिरन ।

    कोटको शिरान तिरका खुलै छोडिएकाले टाँकले छातीमा 'भि' आकारको डिजाईन बनाएका । वाह्य आवरणको त्यो आकर्षक डिजाइनले उघारेको भु-भाग छोप्न सेतो रंगको भित्री । कोटको माथिको गोजी रहने स्थानमा एयरलाईन्सको लोगो र नामथर स्पष्ट लेखिएको ट्याग । दबेका जस्ता देखिने सम्याइएका शालीन वक्षस्थल । हरेक मान्छेमा विद्दमान सबैभन्दा अर्थपूर्ण गहना कपालको भने पछाडि लगेर आकर्षक जुरो बनाइएको । मैले गहिरिएर उनको तस्विर हेर्नुको विशेष कारण थियो । 'दक्षताको उडान' शीर्षक दिईएको एक विज्ञापन बुद्ध एयरकै उडान पत्रिकामा छापिएको थियो । निलो आकाशमा रुमल्लिएको सेतो बादलको पृष्ठभूमिमा सहकर्मीहरुका साथमा उनको मन्द मुस्कानको आभा पस्किएको फोटो विज्ञापनको एक आकर्षण बनेको थियो । मनले भन्यो- मैले यी नमूना हवाई सुन्दरीलाई कहिँ देखेको छु । "अघि प्रवेशद्वारमा यात्रुहरुलाई स्वागत गरेर उभिने क्या त !"

    आफैले सोधेको प्रश्न आफैले उत्तर दिनुको मजा छुट्टै छ । आफ्नै अन्तष्करणबाट उत्तर उदायो । पानी बाँड्न आउँदा फेरी नियालेर तस्विर र उनलाई पालै पालो हेरेँ । निश्चित भयो-तस्विर उनकै थियो । पत्रिकाको तस्विरमा देखिएको व्यक्ति उही पहिरनमा आफ्नै आँखा अघि भेटिनु एक सुखद सँयोग थियो । निमेषभरमा नै बुद्ध एयरको पोखरा-काठमाण्डौ उडान नम्बर ६०४ को सबैभन्दा विशेष यात्रु हुने योजना परिकल्पना गर्न मैले भ्याईसकेको थिएँ ।
    जाहाजवाट ओर्लने यात्रुको लाममा मैले आफूलाई सबैभन्दा अन्तिममा पारेँ । अनि उनको विदाईको अभिवादनलाई थाँती राखेर मैले प्रश्न गरेँ । 

    "फ्लाइट म्यागेजिनमा दक्षताको उडान शीर्षकको विज्ञापनमा भएको तस्विर तपाईको हो ?"
    "हो ।"
    "सुन्दर लाग्यो ।"

    शिष्टाचारको अभिवादन पस्किरहेको मुस्कानले कित्ता परिवर्तन गर्यो । अनुहारको आभाको तेज अझै गाढा भयो ।  पात्रहरुको परिचय फेरियो । हवाई सुन्दरी र यात्रुको स्थानमा साक्षात आकाश देवी र उनका प्रशँशक विराजमान भए । यात्रुलाई गरिने सामान्य विदाई विनोदप्रीय वार्तालापमा परिणत भएको थियो ।  

    हवाई सुन्दरीलाई 'साक्षात देवी' को उपमा दिनु को पछि उनको सुन्दरता प्रमुख कारण थियो । यसमा मुल्य थप गरेको थियो- यात्रा गरिएको दिनमा परेको नौरथाको तृतिया तिथीले । नौ पचासको पूर्वान्हको उडान भए पनि मैले आठ बजे नै हामी बसेको पोखराको नामी होटेल माउन्ट कैलाश बाट प्रस्थान गर्ने योजना बनाएको थिएँ । कुनै ठोस कार्य नहुँदा त्यतिकै हल्लिएर वरालिनु भन्दा म आजभोली समय अगावै विमानस्थल आईपुग्न रुचाउँछु । यसको एक विशेष फाईदा छ-म केही लेखपढ गर्न पाउँछु । तर आज दिउँसो भने मलाई रामबाबु-ज्ञानु समाजसेवा पुरस्कार समारोहमा मन्तव्य ज्ञापन गर्नु थियो । मैले त्यसलाई सँस्कारी भाषणको कित्तावाट बाहिर निकालेर एक प्रस्तुतीमा परिवर्तन गर्ने निधो गरेको थिएँ । त्यसको स्लाईड बनाउन बाँकी थियो । 

    तर बुद्ध एयरको काउन्टरमा पुग्दा अर्कै नौलो परिदृष्य उदायो । 
    "हजुरको कति बजेको उडान हो ।"
    "नौ पचासको हो ।"
    "अहिले त नौ विसको लागि जाँच भै रहेको छ नि त सर !"
    डेनियल कानेम्यानले भने जस्तो मेरो मष्तिष्कको प्रणाली-२ सचेत भयो । मैले पलभरमा नै एक निर्णय लिएँ ।   
    "हजुरहरु त चमत्कार गर्न सिपालु हुनुहुन्छ । नौ विसको उडानमा नै पठाईदिनुस न मलाई ।"
    मैले शब्द चमत्कार देखाएँ । विधाताले बनाएको विधानको धारा लागु भयो । अर्थात क्रियाको प्रतिकृया भयो । काउन्टरका कर्मचारीले पनि चमत्कार देखाए । मैले नौ विसको उडानकै बोर्डिङ् पास पाएँ । 

    होटलवाट हिँड्नु अघि पनि आतिथ्य सत्कारको अग्र भूमिकामा खटिएका देवीहरुले मलाई विदाई गरे । काउन्टरमा दुई हल्का हरियो रगँको साडीमा सजिएका दुई अधवैसेँ कर्मचारी थिए । मैले उनीहरुलाई म एक वर्ष अघि आउँदाको एक प्रसगँ सुनाएँ ।   

    म यही होटलमा एक गोष्ठीमा सहभागी हुन आएको थिएँ । रात्री भोजको मूल खानाको कर्म सके पछि म मिठाई फिँजाईएको टेबल तिर लाँगे । दुई किसिमका केकहरु राखिएका थिए । कुन चहिँ रोज्ने भन्ने दोधार भयो । ‘विना तर्क हचुवामा निर्णय नगर्ने’ प्राविधिक बानीले कहिले कही मलाई हैरान पारेको छ । त्यसैवेला एक सेविका नजिकै आईपुगिन । 

    “यी कुन कुन जातका केक हुन ।” मैले ठट्यौली पारामा सोँधे । 
    “ब्ल्याक फरेष्ट र ह्वाईट फरेष्ट ।”
    “उ त्यो ताल पारीको जँगल चहिँ कुन फरेष्ट ?” मैले जुनको उज्यालोमा टल्किएको थुम्कोमा फैलिएको हरियो वन देखाउदै भने । हाम्रो समूहमा अरु सेवक र सेविका पनि थपिए । रोचक कुरा सुनेर ति लोभिए । 
    “त्यो त क्विन फरेष्ट ।” अहिले भने गोष्ठीमा सहभागी एक मित्रले उछिने । 
    “अनि खै त यहाँ त क्विन फरेष्ट छैन ?” मैले विस्कुन जस्तै गरी राखिएका केक देखाँउदै भने । 
    “क्विन फरेष्ट अर्थात रानी वनमा दिँउसो मात्र जान मिल्छ । राती मिल्दैन ।” गोष्ठीमा सहभागी अर्का एक मित्रले हाम्रो छलफलमा मिसिँदै भन्नु भयो । हामीलाई केन्द्रविन्दु पारेर उभिएका एक हुल होटल कर्मचारी गलल हाँसेका थिए । 

    जुन स्थानमा मैले एक बर्ष अघि 'क्विन फरेष्ट' केकको प्रसँग निकालेर रमाईलो पस्केको थिएँ, म यस पटक पनि विहानको सात बजे ब्रेकफास्ट लिन त्यही स्थानमा पुगेँ ।

    हाम्रो गोष्ठीमा बैँककबाट सहभागी हुन आएका दुई 'जापानी देवी' हरु पनि थिए । उनीहरुको पनि ब्रेकफास्ट लिने समय सात बजे नै तय भएको रहेछ । आगन्तुक कक्षमा नै भेट भयो । अब यिनीहरु सँग रमाईलो हुने भयो भन्ने मैल लख काटेँ । नभन्दै हामी तीन जना मात्र एउटै टेबल लिएर बस्यौ । लगभग एक घण्टा हामी तिन जना मात्र गफियौँ। हामी बसेको ठाउँबाट फेवाताल किनारको सडक र नेपाली सेनाको क्याम्पको पर्खाल देखिन्थ्यो । पछाडि भिर्ने झोला भिरेका एक हुल पर्यटकहरु होटेल छोडेर पैदलै लेक साईड तिर लागे । देवीहरुको ध्यानाकर्षण भएछ । 

    "आर दे गोईङ टु क्लाईम्ब दि माउन्टेन ?" अकिको सानले सोधिन् । 
    'सान' को नेपाली रुप 'जी' हुन्छ । नामको पछिल्तिर जोडिने यो जापानी सम्बोधन बडो प्रिय लाग्छ मलाई । जापानीहरुले मलाई भने 'नावाराजी सान' भन्छन् । मेरो जापानीकरण गरिएको नामको चर्चा मैले अन्य लेखहरुमा गरेको छु ।

    उनीहरुले पोखराका वरपर भेटिने हिमालहरु सराङ्ककोट वा शान्ती स्तुपा भएको डाँडो जस्तै नजिकै छन होला भन्ने ठानेका रहेछन । मैले आधारभूत भूगोलको व्याख्यावाट शुरुवात गरि पोखराबाट 'बेस क्याप' सम्मको विवरण बताएँ । त्यहाँ सम्म पुग्न लाग्ने समय बताईदिएँ । नोरिको सानले जापानको सबैभन्दा अग्लो टाकुरो माउन्ट फुजी को प्रसँग निकालीन ।

    "म तीन बर्ष जापान बसेँ तर फुजि हिमाल हेर्न जाने अवसर जुराउन सकिन ।" मैले अँग्रेजीमा भने । 
    सामान्य तयारीले पनि फुजी पर्वतको टाकुरैमा नपुगे पनि अलि तल सम्म पुग्न सकिन्छ । पोखराको माछापुच्छ्रे वा अन्नपूर्ण भने जस्तै जापानको एक पर्यटकिय गहना हो । हाम्रो वार्तालाप अघि बढ्यो ।  

    "पोखरा छेउछाउ भएका अग्ला हिमालको उचाई कति छ ?"
    "केहीको ८००० मि भन्दा पनि बढी छ । अर्थात फुजी पर्वत भन्दा दुई गुणाले बढी ।"
    म यो उचाईको विषयको उठानको साईत पर्खिरहेको थिएँ । जापानी वा अन्य विदेशीहरुसँग गफ गर्दा नेपाल सम्बन्धित तथ्यपरक विषयहरुको चर्चा होस, अनि तिनलाई उनीहरुको मुलुकका समकक्षी विषयहरु सँग तुलना गर्न पाईयोस, नेपाली हुनुको अर्थ त्यसवेला खुल्छ ।  

    "ए……… हो न तो (साँच्चै हो त )?"
    अकिको सानले आश्चर्य व्यक्त गरिन । 
    'फुजी पर्वतको ३७७६ मिटर छ ।' अकिको सानले तथ्य नै उजागर गरिन । हामीलाई सगरमाथाको उचाई ८८४८ मिटर भन्ने कण्ठ भए जस्तै उनलाई फुजीको उचाई थाहा रहेछ ।  

    त्यति अग्ला त सयौँ चुचुरा छन् नेपालमा । तर अफसोच फुजी पर्वत एउटै भए पनि जापानीहरुले हुनु सम्मको विकास गरेका छन् । पर्यटकहरु रेलमार्ग, सडकमार्ग वा हवाईमार्गबाट फुजी पर्वतको नजिकै सम्म यात्रा गर्न सक्छन् । हामीले धेरै गर्न बाँकी छ । केही हप्ता अघि धुलिखेलमा एक कफि क्याफेमा पुगेको थिएँ । जापानमा सात वर्ष काम गरेर फर्केका एक काभ्रेली भाईले जापानको अनुभवलाई वीउ बनाएर आफ्नै माटोमा रोपेका रहेछन । परिवारका सदस्यहरु नै कामदार भएर सम्हालेको त्यो चमेनागृहले म र मेरा केही साथीहरुलाई निकै प्रभाव पार्यो । मैले त्यस दिन एउटा सपना देखेँ- विदेशवाट फर्केका हरेक नेपालीले यस्तो इलम समात्ने हो भने हामी केही वर्षमा नै सम्पन्न देशका नागरिक हुन्छौ ।  

    अघिल्लो दिन हाम्रो एक दिवसिय गोष्ठीको कार्यक्रम थियो । नेपाल जेयसपियस अल्मुनाई एशोशिएसन अर्थात एन्जाको आयोजनामा वार्षिक साधारण सभा सँगै यो गोष्ठीको आयोजना गरिएको थियो । एन्जालाई हामीले केही वर्ष अघि स्थापना गरेका थियौ । जापान सोसाईटि फर प्रोमोशन अफ साईन्स नामक जापानको एक प्रतिष्ठित सँस्था सँग एन्जाको आबद्धता रहने प्रावधान छ । यसले खासगरी उत्तर विद्यावारिधिको विद्वत वृतिमा जापानमा अनुसन्धान गर्ने अवसर प्रदान गर्छ । गोष्ठीमा मेरो जिम्मेवारी थियो- उद्घोषण गर्नु ।

    प्राय: जसो हाम्रा यस्ता कार्यक्रमहरुमा औपचारिकता निभाउने परम्परा रही आएको छ । वक्ताहरुले रगँ न ढँगका लामा लामा भाषण गर्छन् । यसकारण श्रोतालाई जगाएर कार्यक्रम अवधि भरी उनीहरुको रुचि यथास्थितिमा कायम राख्न सक्नु लरतरो काम होईन ।  म यस विषयमा सचेत थिएँ । तर मेरो काम भीर मौरीको मह काड्नु जस्तै थियो । विविध पृष्टभूमि भएका श्रोता । सामान्य कृषक देखि प्राध्यापकहरु सम्म । अँग्रेजी नबुझ्ने देखि नेपाली नबुझ्नेहरुको उल्लेख्य उपस्थिति । तर कार्यक्रममा मैले केही रोचकता थप्ने भरभग्दुर प्रयास गरेँ । केही प्रसँग ताजै छन् ।   

    गोष्ठीका मुख्य वक्ता बैँककबाट आएका प्रा.डा. कुनियाकी यामासिताको प्रस्तुतीको लागि परिचयका साथ मन्चमा वोलाउनु थियो । "यामासिता सेन्से, तपाईको हिजो जहाज एक घण्टा ढिलो भए जस्तै आज भने प्रस्तुतीको समय पनि एक घण्टा नै ढिलो भएको छ ।"सबै गलल हाँसे । जापानी अध्येता पनि हाँसे । अतिथी प्राध्यापकलाई समेत त्यसरी हसाँउन सकेँ । सबैले राम्रै मानेको जस्तो लाग्यो । 

    कृषि तथा वन विश्वविद्यालयका रजिष्ट्रारको थर भने 'कोलाछापति' रहेछ । उनी गोष्ठीका प्रमुख अतिथि थिए ।  मैले उनको थरको उच्चारण अन्यथा हुन गएछ । सबै हाँसे । 

    "यो अंग्रेजी - के- अक्षर बाट शुरु हुने थर जति एकै हुन कि के हो ? मेरो थर –खतिवडा- पनि त्यस्तै छ । कतिजनाले  - कतिवटा- भन्छन ।"
    त्यसले फेरी श्रोतालाई प्रफुल्ल बनायो ।

    नेपाल विज्ञान तथा प्रविधी प्रतिष्ठानका सदस्य सचिव डा. बुद्धिरत्न खड्गीलगायतले मेरो उद्घोषणको तारिफ गर्नु भयो । म दङ्ग परेँ । कार्यक्रम सकेर म कोठामा आएँ । चार्जरले काम नगरेकोले मोवाईल बन्द भयो । घरमा हालखबर आदान प्रदान हुन पाएन । म वैकल्पिक उपायहरु खोज्न थालेँ । रात्री भोजमा जान अबेर भयो ।  

    म रात्रीभोज-कक्षमा पुग्दा सबैजना जमिसकेको पाएँ । एक युवतीले जँगे तरल पदार्थमा कोक मिसाउँदै गरेको देखेँ । आखिर आधुनिक देवीहरु पनि के कम ? मैले गमे । म भने बजारमा नयाँ आएको 'नरम अर्ना' अर्थात अर्ना लाईट वियर तिर लागेँ । कता बसौ भनेर आँखा डुलाउन थालेँ । त्रिदेवी बसेको एक टेवलमा मेरो ध्यान गयो । म त्यतै लम्किएँ । 

    "नौरथा अर्थात नवरात्रीमा तीन देवीहरुलाई मात्र एक ठाउँमा बस्न दिनु हुन्न रे ।"
    "किन होला त्यस्तो ?"
    "भैरवीको रुप धारण गर्न वेर लाउँदैनन रे !"
    "यहाँलाई हार्दिक स्वागत छ । आज राम्रो उदघोषण गर्नु भयो ।" बीचमा बसेकी देवीले स्वागत र प्रशँशा दुई फुलले मेरो स्वागत गरिन । देवीहरु प्रसन्न हुनु भनेको शुभ सँकेत थियो ।   
    "धन्यवाद ।"
    उनीहरुसँग मिसिँदै परिचयको आदान प्रदान भयो । पोखराको एक मेडिकल कलेजमा पढाउने डाक्टर साहिवाहरु रहेछन् । 
    "डाक्टरसँग त औपचारिक मात्रै कुराकानी हुन्छ । त्यो पनि विरामी भएको वेला । यसैले जीन्दगीमा अहिलेसम्म खुलेर कुरा गर्न पाईएको छैन ।"
    "ल आज पाउनु भयो । धक फुकाएर बोल्नु होला ।" देवी नम्बर दुईले भनिन् ।  

    तीनै जना छिमेकी मित्र राष्ट्र चीनवाट चिकित्सा विज्ञामा उच्च डिग्री लिएर फर्केका रहेछन । उनीहरु त निकै फरासिला रहेछन् । विरामीको नारी छाम्ने परम्परागत चिकित्सा पेशाधर्मभन्दा अन्य विधा अँगालेर वृत्तिविकास गर्ने सोच पालेका रहेछन् । इलम गरेर सर्वाधिक धन कमाएका नेपालका नामी ईन्जिनियर र चिकित्सकहरुको प्रसंग निस्कियो । सुई डाक्टर र फुँई डाक्टरका भेदको चर्चा मैले चलाएँ । चिकित्सकले विरामीको संवेदना र मानवीय मूल्यलाई कसरी लिएको हुन्छ भन्ने विषयमा पनि बहस भयो । गम्भीर विषयले प्रवेश पाएर श्यामश्वेत हुँदै गएको छलफलमा रंग थप्न मैले विरामी र डाक्टरको एक चुटकिला पनि सुनाएँ ।  

    चुट्किला यस्तो थियो-

    एक श्रीमानले श्रीमतीलाई लिएर प्रसुति तथा स्त्री रोग विशेषज्ञकहाँ गएछन् । उनीहरु त्यस दिनका अन्तिम ग्राहक बन्न पुगेछन् । नर्सले नाम दर्ता गरेर विरामीलाई भित्र पठाइदिइछन् । डाक्टरले विरामीलाई बेडमा पल्टने आदेश दिएछन् । उनले जाँच शुरु गर्नैलाग्दा विरामीले अनौठो माग राखिछिन । 
    "डाक्टरसाहेब कृपया मेरो श्रीमानलाई भित्र बोलाउनु होस् ।"
    "तपाईँलाई मेरो विश्वास छैन र ! म एक आदर्श र नियमले बाँधिएको पेशाकर्मी हुँ । "
    "हजुरसँग मेरो पूर्ण विश्वास छ ।"
    "अनि किन हजुरको श्रीमानलाई भित्र बोलाउने ?"
    "मलाई मेरो श्रीमानप

Contact

Community Radio Solu FM 101.2 MHz - [First community radio of eastern Nepal
Solududhkunda Municipality 6, Dorpu Bazar, Solukhumbu
Contact No.
Web Site - www.radiosolu.org